Kategorie: Wszystkie | GaDy | PłAzY
RSS
sobota, 29 października 2005
Gady - agamy - agama kołnierzasta

AGAMA KOŁNIERZASTA

Nazwa łacińska : Chlamydosaurus kingii




Rośnie do długości 80 cm. z czego na ogon przypada przeszło połowa . Charakteryzuje ją posiadanie obszernego fałdu skórnego wyrastającego z boków szyi i spod żuchwy , którego płaszczyzna ustawiona jest poprzecznie do długiej osi ciała . Do fałdu tego wnikają promienisto ułożone włókna chrzęstne , na których fałd jest rozpinany , tworząc wówczas rodzaj wachlarzowatego kołnierza , otaczającego wokół szyję i ząbkowanego na obrzeżu . W stanie rozpiętym szerokość kołnierza dochodzi do kilkunastu centymetrów , w stanie złożonym przylega on do ciała i tworzy pomarszczone fałdy .
Łuski na głowie , tułowiu i ogonie są małe i gładkie . Ubarwienie grzbietu jest szarobrązowe z licznymi , ciemnymi plamkami i większymi czarnymi plamkami, natomiast kołnierz pokrywa mozaikowy deseń w kolorach niebieskim , pomarańczowym i jasnobrązowym . Agama kołnierzasta prowadzi częściowo naziemny , częściowo nadrzewny tryb życia . Jest bardzo ruchliwa . Potrafi szybko biegać na tylnych odnóżach , mając wówczas uniesiony nad ziemię ogon . Zaatakowana przysiada na tylnych nogach , unosi w górę przód ciała , szeroko rozpościera kołnierz wokół szyi i z otwartym pyskiem rzuca się napastnika , dotkliwie go kąsając .
Agama kołnierzasta występuje w północno - zachodniej Australii i na Nowej Gwinei
21:43, kara-zaba , GaDy
Link Komentarze (1) »
Gady - agamy - agama błotna

AGAMA BRODATA

Nazwa łacińska : Amphibolurus barbatus




Rośnie do długości 60 cm , z czego połowa przypada na ogon . Ciało jest pokryte szorstkimi , małymi łuskami , w niektórych jednak miejscach - na bokach tułowia i na grzbiecie - znajdują się rzędy większych , ostrych łusek . Szczególnie liczne , a przy tym długie i mocne kolczaste łuski pokrywają boki głowy oraz powierzchnię podgardzielową . Samiec podrażniony ( np . widokiem innego samca ) lub przestraszony nadyma podgardle , a wówczas sterczące na wszystkie strony długie , ostre łuski tworzą gęstą , kolczastą brodę , która ma znaczenie odstraszające . Ubarwienie agamy brodatej bywa zmienne . Jaszczurka spokojna ma barwę żółtoszarą lub oliwkowobrązową , podrażniona zaś staje się jaskrawożółta z pomarańczowymi kreskami . U samca szyja jest czarna . Na pokarm agamy brodatej składają się głównie rozmaite stawonogi , zwłaszcza owady . Agama brodata występuje w Australii .
21:42, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - adamy - agama błotna

AGAMA BŁOTNA

Nazwa Łacińska : PHYSIGNATHUS COCINCINUS






Występowanie Chiny i Indochiny . Osiąga wraz z ogonem długość 80 cm . Jej ubarwienie jest oliwkowozielone , na grzbiecie bardziej szare , rozjaśniające się na brzuchu . Długi ogon jest bocznie spłaszczony i pokryty licznymi poprzecznymi pasami . Na grzbiecie posiada niski grzebień . Żyje w zaroślach nadwodnych . Przebywa na gałęziach nadwodnych drzew lub krzewów , wchodzi też do wody . Gatunek jajorodny .
Hodujemy je raczej pojedynczo . Wymaga dużego , przestronnego terrarium . Wystrój powinien się składać z dużych konarów i gałęzi sięgających nad duży basen . Poziom wody może wynosić około 25 cm. Temperatura w dzień 25 - 28 st C . Nocą może spadać do 20 st C. Konieczne jest naświetlanie kwarcówką i dodatek wapnia do pokarmu . Na pokarm składają się duże owady , rosówki , noworodki mysie , żaby , mięso , owoce .
21:42, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - agamy
Należą tu formy małe i średnie , od ok .12 do 90 cm . długości . Na ogół agamy charakteryzuje krótka , szeroka i zaokrąglona głowa , wyraźne zwężenie szyjne , grzbieto-brzuszne spłaszczenie tułowia i długi , niełamliwy ogon , okrągły na przekroju . Niektóre gatunki dzięki silnie umięśnionym i długim kończynom tylnym mogą skakać lub szybko biegać , posługując się tylko tymi kończynami . Źrenice oczu agamy są okrągłe . Zęby , o akrodontycznym typie osadzenia cechuje pewien stopień zróżnicowania na siekacze , kły i zęby trzonowe . Zęby nie ulegają wymianie . Brak zębów podniebiennych i gruczołów udowych . U wielu gatunków występują rozmaite wytwory skórne w postaci fałdów , grzebieni , kolców i guzków , pokrywających grzbietowe powierzchnie głowy , tułowia i ogona . Ubarwienie większości agam jest niezwykle kolorowe , zwłaszcza samców w okresie godowym . Agamy zamieszkują rozmaite środowiska . Gatunki pustynne , skalne , stepowe i z terenów upraw rolnych żyją na ziemi , gatunki leśne przebywają stale na gałęziach drzew , występujące nad wodami prowadzą lądowo-wodny tryb życia , przy czym znakomicie pływają i nurkują , a niektóre agamy , stale mieszkające w osiedlach ludzkich , przebywają na ścianach i dachach domostw oraz chronią się w ich szczelinach i zakamarkach . Gatunki opatrzone szerokimi bocznymi fałdami skórnymi mają zdolność lotu ślizgowego . Agamy pożerają głównie rozmaite owady i inne drobne zwierzęta lądowe , jakkolwiek występują wśród nich również liczne gatunki roślinożerne . Wiekszość agam składa jaja , pozostałe są jajożyworodne . Charakterystyczną właściwością agam ( legwanów ) jest " kiwanie "głową . Odruch ten , wywoływany rozmaitymi czynnikami , oznacza podniecenie jaszczurki . W ten sposób " kłaniają " się samce rywalizujące o samicę , spotykające się osobniki płci odmiennej , wreście agamy czymś zaniepokojone . Agamy występują wyłącznie na kontynentach Starego Świata , mianowicie w południowo-wschodniej Europie , w Afryce , w południowo-zachodniej , środkowej i południowej Azji oraz w Australii . Brak ich na Madagaskarze i na Nowej Zelandii . Rodzina agam obejmuje 34 rodzaje i ok . 400 gatunków i podgatunków .

21:41, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - jaszczurki

Jaszczurki wykazują na ogół szereg charakterystycznych cech umożliwiających łatwe odróżnienie ich od węży , niemniej jednak istnieją liczne gatunki , u których pewne z tych cech zacierają się lub nawet brak ich zupełnie . Gatunki te stanowią grupę przejściową między typowymi jaszczurkami , a typowymi wężami , które ewolucyjnie wywodzą się z jaszczurek . Czaszka jaszczurek ma 2 doły skroniowe , dobrze rozwinięty górny łuk skroniowy oraz przegrodę międzyoczodołową . U wszystkich jaszczurek kości żuchwy są silnie ze sobą zrośnięte , paszcza ich jest więc nierozciągliwa . W związku z tym jaszczurki mogą miażdżyć pokarm znajdujący się w jamie gębowej . Swoistą cechą jaszczurek jest pokrycie brzusznej powierzchni tułowia co najmniej kilkoma wzdłużnymi rzędami tarczek lub łusek . U wielu gatunków występują rozmaite twory skórne w postaci rogowych " hełmów " i rogów na głowie , kolców , grzebieni na grzbiecie , płatków itp . U niektórych jaszczurek ( np . u padalca zwyczajnego ) pod łuskami występują małe płytki kostne ( osteodermalne ) , tworzące wspólnie z łuskami rodzaj twardego pancerza . Ciało typowych jaszczurek jest wydłużone i zakończone różnie wykształconym ogonem . Z wyjątkiem waranów , agam , kameleonów , heloderm oraz niektórych legwanów , u wszystkich pozostałych gatunków jaszczurek ogon wykazuje właściwość - autotomii oraz regeneracji . U licznych jednak gatunków zaznacza się tendencja do zaniku kończyn . Jednak nawet u gatunków o całkowicie zredukowanych kończynach istnieją szczątki pasa barkowego i miednicowego . Zanik odnóży przedstawia się rozmaicie . U jednych gatunków brak przednich kończyn , a tylne są szczątkowe ( np . u - płatonoga wężowatego ) u innych występują przednie odnóża , brak jest natomiast tylnych ( np . u ajolota ) , istnieją wreście gatunki ( np . jaszczurka wężowata i padalec zwyczajny ) o zupełnie zredukowanych zarówno przednich , jak i tylnych kończynach . Jaszczurki o dobrze rozwiniętych odnóżach poruszają się szybko i zwinnie , przy czym niektóre z nich ( jak np . agama wodna i bazyliszek hełmiasty ) potrafią biegać na 2 tylnych kończynach , odpowiednio długich i mocnych . W czasie biegania unoszą ogon nad powierzchnią ziemi . Inne poza normalnym sposobem lokomocji , wspinają się na drzewa i skaczą zręcznie z gałęzi na gałąź , wykorzystując przy tym boczne fałdy skórne do lotu ślizgowego ( jak np . smok latający ) , a niektóre potrafią wdrapywać się na pionowe ściany skalne . Gatunki jaszczurek pozbawione zupełnie odnóży pełzają po ziemi jak węże . Większość gatunków jaszczurek ma nieprzezroczyste , rozdzielone i ruchome powieki oraz otwory uszne i dobrze widoczne z zewnątrz błony bębenkowe . Język ma kształt bardzo różnorodny , u większości gatunków jest on na końcu mniej lub więcej wcięty . Wszystkie jaszczurki są uzębione . Osadzenie zębów jest typu akro - lub pleurodontycznego . Jadowite gatunki jaszczurek ( helodermy ) , opatrzone gruczołami i zębami jadowymi , należą do rzadkości .
Jaszczurki są przeważnie jajorodne , rzadko jajożyworodne . Większość prowadzi lądowy i naziemny tryb życia inne żyją na drzewach . Na pokarm składają się rozmaite stawonogi , głównie owady , niektóre gatunki są wybitnymi drapieżnikami pożerającymi mniejsze kręgowce , a tylko niektóre bardzo nieliczne okazy odżywiają się wyłącznie roślinami . Jaszczurki są gadami wybitnie ciepłolubnymi i w związku z tym większość z nich zamieszkuje strefy tropikalne wszystkich kontynentów oraz archipelagów i większych wysp oceanicznych .

21:40, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - krokodyle

Krokodyle

Krokodyle są ostatnim z kolei rzędem gadów. Są to duże zwierzęta o wydłużonym ciele, potężnym ogonie, długim pysku, przystosowane do życia w wodzie.

Ciało ich pokrywają duże kostne tarczki i rogowe płytki. Po bokach głowy występuje u tych zwierząt para wysuwanych gruczołów wonnych; mniejsze takie gruczoły są rozmieszczone na całym ciele. U krokodyli spotykamy kombinację cech bardzo zaawansowanych ewolucyjnie zwierząt (np. serce z komorami prawie całkowicie oddzielonymi przegroda, zróżnicowane uzębienie) oraz cech swoistych dla tej grupy (np. zdolność do oddychania przez wystawione nad powierzchnię wody nozdrza zewnętrzne, podczas gdy otwarty pysk jest pod wodą). Do rzędu tego należą tropikalne i subtropikalne gatunki zamieszkujące płynące leniwie rzeki oraz jeziora. Pewne gatunki krokodyli spotyka się również w wodach słonawych oraz w zasolonych wodach estuariów rzek. Są to zwierzęta jajorodne: samice składają jaja w jamkach wykopywanych na brzegach rzek. Matki zwykle strzegą jaj, a czasami troszczą się również o świeżo wyklute młode.

Krokodyle czynnie polują na ofiary w wodzie i poza nią. Nie ma potrzeby wspominać, że są doskonałymi pływakami. Do podrzędu tego zalicza się trzy rodziny.

>
21:34, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - łukoskórne

Łuskoskóre

Większość przedstawicieli tego rzędu ciało ma wydłużone, pokryte cienką, łuskowatą skórą. U samców zawsze występuje parzysty narząd kopulacyjny (tzw. hemipenes). Większość z nich to zwierzęta naziemne i filogenetycznie bardzo stare. W czaszce ich znajduje się wiele stawów, dzięki czemu kości czaszki są ruchome. Ze zmysłów dobrze rozwinięty jest węch. Rozwidlony jeżyk zwierzęcia wysuwa się, zbiera "próbki" pobliskich zapachów, po wciągnięciu zaś przesuwa się przez zagłębienie w podniebieniu mieszczące receptory węchowe. Organ ten znany jest jako narząd Jacobsona i odgrywa ważną rolę w poszukiwaniu pożywienia.

Gady łuskonośne są największą grupą gadów: liczy ona około 5800 żyjących obecnie gatunków i dzieli się na dwa duże podrzędy. Do pierwszego należą jaszczurki (Sauna), które albo maja dobrze rozwinięte kończyny, albo jeśli kończyny są szczątkowe bądź zupełnie zredukowane przynajmniej pozostałości pasów barkowego i miednicowego oraz mostka.

Ruchomość żeber pozwala tym zwierzętom na maksymalne spłaszczenie ciała dzięki czemu większa jego powierzchnia może być wystawiana na światło słoneczne lub może się kontaktować z nagrzanymi powierzchniami. Ruchomość żeber jest także ważna przy lotach ślizgowych w powietrzu. Jeśli kończyny są zachowane, to palce na nich są rozmaicie ukształtowane i przystosowane do środowiska, w którym zwierzę żyje. Nogi dobrych biegaczy są długie, zakończone cienkimi, długimi palcami. Budowa palców tropikalnych jaszczurek z rodzaju Basiliscus umożliwia tym gadom bieganie po powierzchni wody. Łuski na palcach pustynnych jaszczurek z rodzaju Eremias i Acanthodaclyius są frędzlowało postrzępione, dzięki czemu nogi zwierzęcia nie grzęzną w piasku, a budowa spodów palców gekkonów sprawia, że jaszczurki te mogą wspinać się po gładkich pionowych powierzchniach. Ciekawe są również adaptacje w budowie ogona. Kameleony mają spiralnie zwinięte chwytne ogony, odgrywające rolę piątej kończyny. W grubych ogonach niektórych australijskich gekkonów, scynków i biczogona (Uromastyx) znajdują się zapasy tłuszczu, z których w procesach metabolicznych uwalniana jest woda. Latające gekkony z rodzaju Ptychozoon szybując w powietrzu jako steru używają swojego szerokiego ogona. Kolczasty ogon zonury (Cordylus) i silne mięśnie ogonowe waranów (Yaranidae) stanowią bardzo skuteczną obronę.

Czaszka jaszczurek jest ruchoma, choć w mniejszym stopniu niż czaszka węży. Obie połowy szczeki dolnej (żuchwy) są połączone z przodu w linii środkowej. Wzdłuż krawędzi szczęk umieszczone są zęby.

Jaszczurki mają szczególną właściwość zdolność do odrzucania ogona w obliczu nagłego niebezpieczeństwa. Ta właściwość, znana pod nazwą autotomii, jest najbardziej powszechna wśród jaszczurek właściwych (Lacerta), które łatwo rozstają się z własnym ogonem, gdy ich życiu zagraża niebezpieczeństwo. Mogą nawet odrzucić go pod wpływem bodźców wewnętrznych, bez jakiegokolwiek zewnętrznego oddziaływania. Ogon nie pęka pomiędzy dwoma kręgami, ale przerywa się w słabej środkowej części kręgu . Zakończenia mięśni otaczających miejsce przerwania i skóra przykrywająca kostny kikut kurczą się i zamykają ranę. Pozostała część ogona regeneruje w postaci chrzęstnego odrostu, ale ogon nigdy już nie odzyskuje dawnej długości.

Jaszczurki mają bardzo dobrze rozwinięty zmysł wzroku. Oczy tych zwierząt są na ogół zaopatrzone w ruchome powieki, ale u gekkonów i niektórych scynków oraz rzadziej u innych przedstawicieli tego pod-rzędu przejrzyste powieki są zrośnięte jak u węży. W krótkiej trąbce słuchowej mieszczą się ucho środkowe i błona bębenkowa.

Jaszczurki często odznaczają się wyraźnym dymorfizmem dotyczącym drugorzędowych cech płciowych. U samców jaszczurek właściwych (Lacerta) na wewnętrznej stronie ud występuje rząd dużych otworów udowych, z których wydziela się tłusta substancja zawierająca związki zapachowe, znane jako feromony. Samce są ponadto silniej zbudowane i jaskrawiej ubarwione (szczególnie w okresie godowym). Także ich głowy są masywniejsze niż głowy samic.

Jaszczurki są zwykle drapieżnikami. Niektóre gatunki są jajorodne, inne jajożyworodne, jeszcze inne żyworodne. Podrząd ten obejmuje dwadzieścia rodzin.

Kolejny podrząd tworzą węże (Serpentes). Wyróżniają się one charakterystycznym, wydłużonym, pozbawionym kończyn ciałem, nie występuje już u nich pas piersiowy (barkowy) ani mostek. Istnieje jednak kilka rodzin (np. Boidae), u których przedstawicieli zachowały się pozostałości pasa miednicowego. Węże mają charakterystyczną, lekko zbudowaną czaszkę, której ruchome, drążkowatego kształtu kości połączone są ze sobą więzadłami. Obie połowy żuchwy zespala w części środkowej sprężyste, rozciągliwe więzadło: umożliwia to połykanie dużych ofiar. Zęby są długie, ostre i często mają połączenia z gruczołami jadowymi. Kręgosłup składa się z bardzo wielu kręgów (często ich liczba dochodzi do 400), połączonych stawowo z żebrami. Te ostatnie odgrywają ważną rolę w lokomocji.

Węże odznaczają się szczególnie dobrze rozwiniętym zmysłem węchu. Mają one długi, rozwidlony jeżyk, który spoczywa w twardej przegródce w dolnej części paszczy. Jest on organem zarówno dotykowym, jak i węchowym. W narządzie słuchu brak ucha środkowego oraz błony bębenkowej. Przejrzyste powieki są połączone ze sobą i przykrywają oko, tak jak szkiełko przykrywa zegarek. Najbardziej zewnętrzna warstwa powieki złuszcza się razem z naskórkiem reszty ciała. Najpierw, wskutek ocierania głowy o szorstkie przedmioty, stary naskórek odrywa się od wierzchołka szczęk, a potem złuszcza się z całego ciała (również wskutek tarcia). Gdy tylko naskórek odłączy się od skóry, wąż, wciąż ocierając się, wywraca go na drugą stronę i wydobywa się z niego. Naskórek jest więc złuszczany w całości, a nie w częściach, jak u jaszczurek. Nowa skóra węży i jaszczurek ma przyjemny połysk. Skóra węży jest sucha i pozbawiona gruczołów, jedynie u przedstawicieli niektórych gatunków w okolicy odbytu występują gruczoły zapachowe (wonne). Układ pokarmowy węży jest przystosowany do kształtu ich ciała oraz do połykania przez te zwierzęta dużych ofiar. Lewe płuco jest zwykle szczątkowe, natomiast prawy płat płucny jest wyjątkowo długi, a jego część tworzy worek powietrzny . Worek ten odgrywa rolę przy syczeniu, stanowi także rezerwuar powietrza, dzięki czemu wąż nie dusi się, nawet gdy przełykanie pokarmu trwa kilka godzin. Ponadto tchawica węży jest mocno przesunięta do przodu i podczas przełykania może być jeszcze wysuwana przed żuchwę: ułatwia to pobieranie powietrza. Węże, które są drapieżnikami, często zużywają wiele czasu na strawienie pokarmu. Duże węże dusiciele (boa i pytony) mogą żyć bez jedzenia nawet przez rok!

Często w tej grupie zwierząt obserwowany jest dymorfizm dotyczący drugorzędowych cech płciowych. Na przykład u węży boa rudymenty kończyn dolnych, widoczne w postaci pazurów po obu stronach steku, są u samców większe niż u samic. Płeć żmii można określić na podstawie wyglądu ogona u samców jest on długi i cienki, u samic zaś krótki i mniej spiczasty. Większość węży składa jaja, niektóre jednak rodzą żywe młode. Do podrzędu tego należy 15 rodzin liczących około 2600 gatunków.

21:34, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - hatterie

Hatterie

Są to prymitywne gady o masywnej czaszce i dobrze rozwiniętym, pojedynczym oku ciemieniowym. Szkielet ich jest bardzo prymitywny. Kręgosłup składa się z dwuwklęsłych kręgów, a na żebrach znajdują się poprzeczne wyrostki haczykowate. Tuatary wyglądem przypominają jaszczurki; długość ich może sięgać 75 cm.


Gady prawie identyczne jak dzisiejsze tuatary żyły w triasie, były więc współczesne dinozaurom. Tuatara uważana jest za żywą skamielinę. Z tego rzędu gadów tylko jeden gatunek Sphenodon punctatus należący do jedynej rodziny, Sphenudontidae, przetrwał do czasów obecnych. Jego przedstawiciele żyją na kilku wyspach otaczających od wschodu i południa Nową Zelandie. Hatterie są zwierzętami drapieżnymi, o nocnym trybie życia, dzień zaś spędzają ukryte w jamie w ziemi. Młode wykluwają się z jaj po upływie roku od ich złożenia.
21:33, kara-zaba , GaDy
Link Komentarze (1) »
Gady - żółwie błotne i lądowe

Żółwie wodne i lądowe

U zwierząt należących do tego starożytnego rzędu gadów w okresie od triasu do czasów obecnych zaszło bardzo niewiele zmian ewolucyjnych. Żółwie znacznie różnią się wyglądem od innych gatunków. Ich krótkie ciało jest na ogół wypukłe, choć u gatunków morskich może być spłaszczone. Krępy tułów jest otoczony grubym kostnym pancerzem, w którym wyróżnia się część grzbietową, czyli karapaks (puklerz) i część brzuszną, czyli plastron (tarcza brzuszna). Obie części pancerza są spojone na bokach, z przodu zaś i z tyłu pozostają szerokie otwory na głowę i przednie kończyny oraz ogon i tylne kończyny.

Pancerz zbudowany jest z kostnych tarcz tworzących się w skórze, zrośniętych z poszerzonymi kręgami kręgosłupa, żebrami, mostkiem i obojczykami. U niektórych gatunków (rodzina Trionychidae) kostny pancerz pokryty jest miękką skórą. Pancerz może być zredukowany w mniejszym lub większym stopniu (np. u żółwi morskich). W razie niebezpieczeństwa żółw może wciągać nogi do wnętrza pancerza, a także wycofywać tam wygiętą esowato szyję i głowę, albo układać je wzdłuż boków ciała (u niektórych gatunków nie zaobserwowano wciągania kończyn).

Żółwie mają silne nogi przystosowane do poruszania się na lądzie bądź w wodzie. Nogi żółwi lądowych doskonale nadają się do chodzenia, zaopatrzone są one w długie pazury i szorstkie płytki. U gatunków wodnych na stopach występują błony pławne (Chelydridae, Emydidae) lub też bardzo długie, płaskie wiosła (Cheloniidae). Czaszka żółwi jest masywna. Zębów nie maja do rozrywania pokarmu wystarczają im ostro zakończone szczęki. Skóra tych zwierząt jest sucha, a u niektórych gatunków w okolicy odbytu znajdują się gruczoły wonne. Naskórek kończyn, szyi i głowy złuszcza się w regularnych odstępach czasu, niekiedy zaś (w niestałych interwałach) odpadają także rogowe tarczki z pancerza. Żółwie oddychają płucami, jednak u niektórych żółwi słodkowodnych wykształciły się dodatkowe narządy oddechowe parzyste worki odbytowe umieszczone tuż przy ujściu kloaki. W workach tych znajdują się obficie rozgałęzione naczynia krwionośne, których ścianki pochłaniają tlen z wody. U żółwi zimujących pod powierzchnią wody oddychanie przez worki odbytowe całkowicie zaspokaja zapotrzebowanie na tlen. Obecność tych narządów można udowodnić wyciągając żółwia z wody widać wtedy jak ze steku zwierzęcia obficie wylewa się woda. Żółwie są drapieżnikami albo polifagami (wszystkożercami). Wszystkie są jajorodne i jaja zawsze składają na lądzie. Pomiędzy złożeniem jaj a wykluciem się młodych może upłynąć wiele miesięcy. Rząd Chelonia dzieli się na 12 rodzin i obejmuje około 200 gatunków żółwi obecnie żyjących na Ziemi.

21:33, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
Gady - charakterystyka gadów

Charakterystyka gadów

Gady (Reptilia) są zwierzętami w pełni przystosowanymi do życia na lądzie. Brak zależności tych zwierząt od środowiska wodnego przejawia się zarówno w budowie anatomicznej poszczególnych narządów, jak i w specyficznym sposobie rozwoju zarodkowego. Określenie "pierwszy" będzie zatem spotykane w opisie tych zwierząt równie często, jak w opisie płazów.

Gady są pierwszymi kręgowcami o suchej, łuskowatej skórze, która chroni ich ciało i zabezpiecza je przed utratą wilgoci. Są to również pierwsze z kręgowców, w których kręgosłupie występuje wyraźny odcinek szyjny i u których widoczny jest lepiej lub słabiej wyodrębniony tułów.

Zwierzęta te jako pierwsze wykształciły również międzyżebrowe mięśnie oddechowe, nerkę prawdziwa oraz 12 nerwów czaszkowych. Po raz pierwszy też w rozwoju ewolucyjnym zwierząt w tej właśnie grupie u podstawy czaszki pojawiło się podniebienie twarde. Dzięki zdolności do zmieniania kształtu soczewki zwierzęta te zyskały możliwość akomodacji (umiejętność ogniskowania) oka. Gady nigdy, nawet w okresie embrionalnym, nie oddychają za pomocą skrzeli. Wreszcie kolejną cechą wykształconą w toku ewolucji gadów jest pojawienie się u ich zarodków specyficznych błon płodowych.

Ogólnie rzecz biorąc, ciało gadów jest wydłużone, jaszczurkowate, zaopatrzone w cztery kończyny. W niektórych jednak grupach należących do tej gromady widoczna jest tendencja do ich redukcji. Ukształtowaniu postaci wężowatej towarzyszy zupełny zanik kończyn.

Powłoki skórne gadów chronią ciało przed wysychaniem. Skóra jest sucha i w zasadzie pozbawiona gruczołów, jej charakterystyczna cechą jest obecność łusek, tarczek i płytek. Tak jak u płazów, głębiej położone warstwy skóry zawierają liczne chromatofory. Wierzchnia warstwa skóry złuszcza się w mniej lub bardziej regularnych odstępach czasu, których długość uwarunkowana jest wiekiem i stanem fizycznym zwierzęcia oraz porą roku; na zjawisko to wpływa czynność gruczołu tarczowego. Osobniki młode zrzucają naskórek częściej niż dorosłe, ponieważ stale rosną. Do zupełnego zrzucenia starej warstwy konieczne jest, aby pomiędzy stary a utworzony już nowy naskórek wniknął płyn. Woda z środowiska zewnętrznego przenika higroskopijną zewnętrzną warstwą naskórka. W związku z tyra, gdy zwierzę ma ?zmienić skórę" szuka sobie wilgotnego miejsca lub ?bierze kąpiel". Odrzucenie starej, nie przytwierdzonej, zewnętrznej warstwy skóry następuje na skutek ocierania się gada o kamienie lub kawałki drewna, albo też przeciskanie się przez wąskie szczeliny; w usuwaniu naskórka zwierzę pomaga sobie pyskiem i kończynami.

Szkielet gadów jest prawie całkowicie kostny. Kręgosłup ich dzieli się na kilka odcinków (szyjny, tułowiowy, lędźwiowy, krzyżowy i ogonowy); najwięcej kręgów ma odcinek szyjny. Po raz pierwszy spotykamy w tej grupie zwierząt charakterystyczną konstrukcje dwóch pierwszych kręgów. Pierwszy (dźwigacz) nie ma trzonu i ma pojedynczy powierzchnie stawową, drugi zaś (obrotnik) ma zębowaty wyrostek (processus odontoideus), na którym obraca się dźwigacz (i razem z nim głowa). Czaszka łączy się z dźwigaczem pojedynczym kłykciem potylicznym, dzięki czemu może być poruszana we wszystkich kierunkach (inaczej niż u płazów, u których istnieją dwa kłykcie potyliczne i głowa może się poruszać jedynie z góry do dołu). Kości czaszki są stwardniałe w większym stopniu niż u płazów. W toku ewolucji czaszka została zredukowana. Prześledzenie etapów tej redukcji ułatwia zrozumienie klasyfikacji zoologicznej gadów i poznanie ewolucji czaszki ssaków i ptaków. Dobrze rozwinięte żebra gadów łączą się stawowo z kręgosłupem i formują tułów. W niektórych grupach gadów żebra uczestniczą w lokomocji albo umożliwiają zmianę kształtu ciała. Kończyny gadów są albo dobrze rozwinięte albo w różnym stopniu uwsteczniły się czy zanikły. Te gady, które potrafią szybko biegać, mają długie łapy z dobrze rozwiniętymi palcami. Jak już wspomniano, gady nie oddychają skrzelami, wszystkie natomiast mają odpowiednio rozwinięte, parzyste płuca. Dość często od płuc odchodzą palcowate worki, w których nie ma pęcherzyków płucnych. Ich funkcją jest nadymanie ciała zwierzęcia, mogą także zawierać zapasowe powietrze do oddychania albo też uczestniczyć w emisji dźwięków. Układ krwionośny gadów charakteryzuje się tym, że serce jest podzielone na część komorową (tętniczą) i część przedsionkową (żylną). Przedsionki są całkowicie oddzielone, w komorach krew miesza się częściowo. Gady są pierwszymi zwierzętami, u których pojawia się metanefrydialna nerka. Układy: moczowy, rozrodczy i pokarmowy mają wspólne ujście kloakę (stek), podobnie jak u płazów. Węch i wzrok są u gadów dobrze rozwiniętymi zmysłami. Oczy gadów są lepiej rozwinięte niż oczy płazów. Wyposażone są one w dużą ilość komórek zmysłowych, trzy dobrze wykształcone powieki i soczewkę zdolną do akomodacji. W budowie narządu słuchu szczególnie w jego części związanej z czuciem równowagi widoczny jest postęp ewolucyjny (w stosunku do budowy tego narządu u płazów). Większość gadów (z wyjątkiem żółwi) ma w podniebieniu i w szczękach dobrze rozwinięte zęby. Zwierzę nie używa ich jednak do gryzienia i żucia, ale do chwytania i zaciskania w nich ofiar.

Gady są rozdzielnopłciowe. Samce zawsze mają penis (z wyjątkiem hatterii). Wiele gatunków wykazuje dymorfizm płciowy przejawiający się różnicami w ubarwieniu i rozmiarach ciała lub w obecności czy też braku skórnych narośli u samców. Niektóre gatunki są jajorodne, inne rodzą w pełni rozwinięte młode (żyworodność). Jaja są zawsze składane na lądzie: często samica zagrzebuje je w glebie. Jaja otoczone są ochronna skorupka, w której wnętrzu znajduje się zarodek otoczony błonami płodowymi. Dzięki temu jego rozwój odbywa się we własnym środowisku wodnym. Własnym źródłem substancji odżywczych dla zarodka jest woreczek żółciowy. Są to podstawowe przystosowania do całkowicie lądowego trybu życia. Rozwój embrionalny jest prosty (bezpośredni), bez metamorfozy, a osobniki młode przypominają dorosłe. Temperatura ciała gadów jest zmienna, lecz zwierzęta te do pewnego stopnia mogą utrzymywać ją na poziomie wyższym niż temperatura otoczenia. Większość gadów to drapieżniki, ale dieta ich jest zróżnicowana i charakterystyczna dla gatunku.

Gady spotyka się wszędzie na świecie z wyjątkiem terenów najzimniejszych. Do gromady tej zalicza się gatunki naziemne, podziemne, leśne, ziemno-wodne i wodne. Dziś nie ma już gadów latających, ale w erze mezozoicznej gady panowały także w powietrzu. W toku ewolucji rozmaite gatunki gadów kilkakrotnie zasiedlały morza i dzisiaj u pewnych gatunków żółwi i węży wciąż widoczna jest zależność od środowiska wodnego (morskiego).

Najliczniej gady występują na obszarach tropikalnych oraz do pewnego stopnia subtropikalnych. Na terenach suchych (szczególnie pustynnych i półpustynnych) są z reguły najczęściej reprezentowaną grupą kręgowców.

Gady stanowią pierwotną (wyjściową) grupę kręgowców, z której wyewoluowały ptaki i ssaki. Dzięki obfitości dowodów kopalnych dokonanie podziału systematycznego tej grupy jest stosunkowo łatwym zadaniem. Dzieli się ją na 4 rzędy, do których należy 51 rodzin i ponad 6000 gatunków.

21:32, kara-zaba , GaDy
Link Komentarze (1) »
czwartek, 27 października 2005
Gady

AN01127_.wmf (53146 bytes)Gady, gromada kręgowców której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną, z 18 rzędów gadów obecnie żyją tylko cztery, pozostałe wymarły w końcu ery mezozoicznej. Współczesne gady należą do czterech rzędów: żółwie, krokodyle, hatterie i gady łuskonośne, które dzielą się na dwa podrzędy: jaszczurki i węże, łącznie współcześnie żyje do 7000 gatunków. Skóra gadów jest sucha, z małą ilością gruczołów, pokryta jest rogowymi łuskami. Współczesne gady są zwierzętami zmiennocieplnymi (temperatura ich ciała jest zależna od temperatury otoczenia), natomiast stałocieplnymi były prawdopodobnie niektóre kopalne gady naczelne: pterozaury i dinozaury.

17:01, kara-zaba , GaDy
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 18 września 2005
Płazy- salamandry - salamandra plamista

Slamandra plamista Salamandra plamista (Salamandra salamandra) osiąga długość od 15 do 30 cm. Na jej czarnym ubarwieniu widnieją żółtopomarańczowe plamy lub pasy. Takie ubarwienie ostrzega drapieżniki. Gruczoły skórne salamandry produkują wydzielinę, która podrażnia język i oczy napastnika. Jest nocnym myśliwym. Dni spędza w ukryciu. Żywi się głównie bezkręgowcami. Rozmnażają się pod wodą, gdzie samica rodzi 10-50 młodych. Siedliskiem Salamandry plamistej są wilgotne lasy, góry oraz wyżyny. Żyje w Europie (oprócz Wielkiej Brytanii i Irlandii), północno - zachodniej Afryce i połudn
14:20, kara-zaba , PłAzY
Link Komentarze (1) »
Płazy - salamandry
Salamandry (Salamandridae) to rodzina płazów bezogoniastych. Znanych jest 39 gatunków salamander. Mają długie, wysmukłe ciało, krótkie nogi i dobrze rozwinięty ogon. Salamandry żyją w miejscach wilgotnych - pod kamieniami i kłodami drzew, lub w małych norach. Niektóre wspinają się na drzewa. Salamandry nie przechodzą przeobrażenia, ale pozostają larwami - opatrzonymi skrzelami i żyjącymi w wodzie. W skórze salamander często występują gruczoły jadowe. Zamieszkują Eurazję, północno - zachodnią Afrykę i północną Amerykę.

14:19, kara-zaba , PłAzY
Link Dodaj komentarz »
Płazy - traszki -traszka zwyczajna

Traszka zwyczajna Traszka zwyczajna (Triturus vulgaris) jest zwierzęciem niewielkim (do 10 cm długości) i delikatnym. Ciało jej jest wysmukłe, ogon zwykle nieco dłuższy od tułowia i głowy. Głowa drobna, wypukła, nie ma fałdu podgardlanego, a skóra zawsze jest gładka. Ubarwienie traszki zwyczajnej jest zmienne: szarobrunatne, płowe lub ciemnobrynatne, zawsze jednak nieco jaśniejsze niż traszki grzebieniastej. Na tle tym dobrze widoczne są ciemniejsze plamki. Brzuszna strona jest jasnopomarańczowa, gęsto nakrapiana. W okresie godowym samiec ma grzebień szeroki nie przerywany u nasady ogona. Ciało jego jest silnie nakrapiane. Ubarwienie godowe samicy jest mniej efektowbe i kontrastowe. Jest ona wyraźnie mniejsza od samca, co u naszych traszek stanowi pewien wyjątek. Traszka zwyczajna pojawia się w wodzie w końcu marca lub na początku kwietnia.


W czasie godów zamieszkuje bardzo różne zbiorniki wodne, w tym niewielkie kałuże, sadzawki czy rozlewiska. Pływa dobrze i zwinnie, łowi drobne zwierzątka wodne. Samica składa jaja od kwietniu, umieszczając je pojedynczo na liściach wodnych roślin. Larwy opuszczają jaja po około dwóch tygodniach. Mają one bardzo długie skrzela i charakteryzyją się łukowato wygiętą, symetryczną płetwą ogonową


Młoda traszka zwyczajna Na ląd wychodzi traszka zwyczajna w czerwcu. Żyje w lasach pod sągami drzewa, w norach, wykrotach, bardzo często w szczelinach skalnych i grotach. Są to często zwierzęta synantropijne. Można je spotkać w wiejskich piwnicach, blisko domu. Na sen zimowy układają się poźną jesienią. Zimują gromadnie na lądzie, niekiedy nawet w szczelinach skalnych.


Traszka zwyczajna zamieszkuje cała Europę, z wyjątkiem Półwyspu Pirenejskiego, południowej Francji, południowej części Włoch, PÓłwyspu Bałkańskiego i Krymu. Na północy jej zasięg kończy się na środkowej Szwecji. W Polce traszka zwyczajna jest bardzo pospolita. Występuje ona licznie na całym niżu oraz na wyżynach, gdzie jest znacznie częstsza od traszki grzebieniastej. W Tatrach stwierdzono jej występowanie na wysokości 1087 m nmp. (Staw Toporowy Niżny), a w Karkonoszach na wysokości 1250 m.


14:17, kara-zaba , PłAzY
Link Dodaj komentarz »
Płazy - traszki - traszka karpacka

Traszka karpacka Traszka karpacka (Triturus montandoni) jest nieco mniejsza od traszki górskiej, gdyż długość jej dochodzi do 10 cm. Ciało ma krępe, głowę szeroką, płaską. Na powierzchni głowy dobrze widoczne są trzy podłużne bruzdy, bardzo charakterystyczne dla tego gatunku. Fałd podgardlany jest prawie niewidoczny. Grzbiet jest płaski z wyraźnymi krawędziami bocznymi i lekko wypukłą krawędzią środkową, stanowią jak gdyby przedłużenie bruzd głowy. Skóra grzbietu w czasie przebywania w wodzie jest lekko ziarnista. Ubarwienie grzbietu jest jasnobrązowe, płowe, niekiedy plamiste, brzuch jest jednolicie pomarańczowy. W okresie godowym u samca tworzy się na zakończeniu ogona mała, charakterystyczna witka. Samica jest bardziej masyna od samca i zwykle jaśniejsza.


Traszka karpacka jest gatunkiem wybitnie lądowym. W wodzie przebywa krótko, wyłącznie w okresie godowym. Po odtajaniu lodów pierwsze pokazują się w wodzie samce. Ulubionym środowiskiem godowym traszki karpackiej są płytkie kałuże leśne i niegłębokie rowki. Można je spotkać nawet w głębokich koleinach wąwozów. Jak wszystkie traszki, są one w okresie godów bardzo aktywne i żarłoczne. Żywią się larwami owadów i planktonem. Są dosyć odporne na wahania temperatury. Składanie jaj następuje w kwietniu leb maju. Larwy tego gatunku mają krótkie, gałęziaste skrzela. U traszki karpackiej stwierdzono przypadki zimowania larw.


Traszka karpacka żyje w całych Karpatach. W literaturze herpetologicznej pokutuje jednak pogląd, że wyspowo spotyka się ten gatunek również w Czeskiej części Sudetów. Pogląd ten jest niesłuszny, tak więc traszka karpacka jest gatunkiem wyłącznie karpackim. Szczególnie liczna jest na wysokościach wahających się 500-1500 m n.p.m., natomiast w środowisku wysokogórskim (alpejskim) nie występuje. W większych skupiskach występuje z reguły wspólnie z traszką górską jak np. w tzw. stawkach "pod Capkami" na terenie Zakopanego. Życie lądowe traszki karpackiej oraz jej zimowanie są bardzo słabo zbadane. Zimuje ona wyłącznie na lądzie. Chociaż traszka karpacka żyje bardzo często z traszką górską, oba te gatunki nie są bynajmniej ze sobą spokrewnione. Najbliższym jej "krewnym" jest żyjąca w Europie zachodniej traszka helwecka, której samiec ma w okresie godowym ozdobną witkę jak samce naszego gatunku karpackiego.


14:15, kara-zaba , PłAzY
Link Dodaj komentarz »
 
1 , 2 , 3 , 4